कांग्रेस बराहक्षेत्र नगर सम्मेलनः सभापतिसमेत रहेका मेयर कार्कीको आलोचनै आलोचना

• सुबिन विश्वकर्मा

बराहक्षेत्र । नेपाली कांग्रेस बराहक्षेत्र नगर कार्यसमितिले पहिलो नगर सम्मेलन सम्पन्न गर्यो । पार्टीको नेतृत्वतह र कार्यकर्ताको बिचमा अनेकन चर्काचर्की, वादविवाद, घोचपेच, आरोप–प्रत्यारोप, रिस र आवेगसँगै सम्पन्न सम्मेलन हेर्नलायक थियो । स्वाभाविकै नेपाली कांग्रेस बराहक्षेत्र अन्तर्गत रहेका थुप्रै कार्यकर्ताले पार्टी छोड्ने क्रम यसरी बढेको छकि मानौं नदिलाई समुन्द्र पुग्ने हतार भएको होस् । साविक मधुवन गाविस सभापति आजात अन्सारी, तरुण दल बराहक्षेत्र नगर अध्यक्ष पवन चाम्लिङ, पूर्व वडा सभापतिद्वय दिनेश दाहाल र नारायण निरौला लगायत थुप्रै युवापंक्तीले कांग्रेस त्यागेको घट्नाहरु ताजा छन् । उनीहरूमध्ये अधिकांशले बराहक्षेत्र नगरप्रमुखसमेत रहेका सभापति रमेश कार्कीलाई दोषको भारी बोकाउँदै कांग्रेस छोड्नुपरेको बताएका छन् । नेपाली कांग्रेस नगर कार्यसमिति पनि निदाइरहेको कार्यकर्ताको बुझाई छ । यस परिपेक्ष्यमा नेतृत्वले अगाडीको खाका कोर्दै पार्टीलाई सुदृढ गरेर जाने विश्वासका साथ नगर सम्मेलन गरिएको बुझिएको थियो । तर परिदृश्य भनेको उल्टो देखिएको छ ।

कस्तो रह्यो नगर सम्मेलनको दृश्य ?

चक्रघट्टीस्थित सुर्यफ्यामेली प्यालेसको प्रचण्ड गर्मीबाट कार्यक्रम सुरुवात भयो । नेपाली कांग्रेसका केन्द्रिय सदस्य ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्कीको प्रमुख आतिथ्यता रहेको कार्यक्रम निर्धारित समय भन्दा एक घन्टा ढिलो हुँदा मध्यान्हको १२ बजेबाट कार्यक्रमलाई औपचारिकता दिइएको थियो ।

एकसय बढी कार्यकर्ताको उपस्थितिमा हुँदै गरेको कार्यक्रमको सुरुवातमै अमिलोपन तब मिसियो, जब स्वागत मन्तव्य राखियो । नगर उपसभापति युवराज श्रेष्ठले स्वागत मन्तव्य राख्दै गत संघ तथा प्रादेशिक चुनावमा पार्टीलाई असहयोग गर्ने क्षेत्र नम्बर ४ (क) का क्षेत्रीय सभापति उपेन्द्र कटुवाल, महाधिवेशन प्रतिनिधि अनु गुरुङ लगायतले असहयोग गरेको प्रमाणित नहुने भन्दै उनीहरूलाई पार्टीबाट कार्वाही गर्न नहुने तर्क गरे । ४ ‘क’ क्षेत्रीय सभापति अयुव अन्सारीलाई उधृद गर्दै श्रेष्ठले प्रश्न गरे, ‘पार्टीलाई जिताउन लागि परेका नेताहरूलाई कार्वाही गर्नुपर्ने औचित्य के हो ?’

श्रेष्ठपछि शुभकामना मन्तव्य राख्ने पालो थियो, १ नम्बर वडाका सभापति इश्वर थापाको । उनले पार्टीमा केन्द्रिय नेताले तलका सुकिलामुकिला कार्यकर्तालाई मात्र हेर्ने गरेको हुनाले पार्टीको हरिबिजोग हुन थालेको आरोप लगाए । त्यतिमात्र होइन कि उनले पार्टीको नेतृत्वले तल्लो तहका कार्यकर्तालाई नहेर्ने हो भने नयाँ पार्टीतिर जानसक्ने समेत संकेत गरे ।

यतिन्जेलसम्म आरोप र आलोचना मात्र ब्यहोरिरहेको नेतृत्वतहले तब अलि राहत महसुस गर्यो, जब बराहक्षेत्र १० का अध्यक्ष तेजबहादुर गुरुङ स्टेज उक्ले । गुरुङले बराहक्षेत्रको नेतृत्वको बचाउ गर्दै जनप्रतिनिधिले राम्रो काम गर्दै आएको भएपनि अनावश्यक आलोचना हुने गरेको बताए । उनले चिया पसलमा बसेर नेतृत्वको गलत आलोचना गर्न नहुने जिकिर गरे । कांग्रेसबाट जितेर गएका वडा अध्यक्षदेखि मेयरसम्मले गरिरहेको कार्यप्रति आफ्नै दलका नेता तथा कार्यकर्ताले खेदो खन्ने गरेको उनको तर्क छ ।

वडाअध्यक्ष गुरुङको तारिफले नगरप्रमुख कार्कीको मुहारमा मुस्कान टिकिरहेको देख्न सकिन्थ्यो । फेरि यसैक्रममा ४ (क) का कार्यवाहक सभापति मधुकर तामाङले नगरप्रमुख कार्कीको प्रशंसासहितको आलोचना गर्न भ्याए । उनले नगर प्रमुखलाई सुझाव दिँदै भने, ‘फेसबुकको पोस्ट र कमेन्टको जवाफ दिएर आफ्नो कध घटाउने काम नगर्नुहोस्, आलोचनालाई सुझावको रूपमा ग्रहण गर्नुहोस् ।’ ड्यासमा अतिथिको माला लगाएर बसिरहेका सबैजसो नेताहरूले शुभकामना मन्तव्यको सट्टा बराहक्षेत्रका मेयर कार्कीलाई सुझाव र आलोचना गर्नमै समय सिध्याएको प्रष्ट देखिन्थ्यो । त्यो क्रम यतिमा मात्र कहाँ सीमित रह्यो र ! जब उपस्थित कार्यकर्ता तथा कांग्रेसी शुभचिन्तकको गुनासो सुन्न फ्लोर ओपन भएको कार्यक्रम सञ्चालक प्रतीक राईले जानकारी दिए, त्यसपछि झन्झन् मेयर कार्कीको आलोचना सुनियो । त्यसपछि हराउन थाल्यो मेयरको मुस्कानसहितको चेहरा । आलोचनाको क्रम लामो रह्यो, तरुण दलका नेता मनोज तामाङ्ले तरुण दललाई अपहेलना नगर्न आग्रह गर्दै नगर कार्य समितिले तरुणलाई वेवास्ता गरेको आरोप लगाए । लगत्तै विद्यार्थी नेता सबिन कार्कीले सप्तकोसी बहुमुखी क्याम्पसको स्ववियु निर्वाचनमा नेताहरूले जिम्मेवारी लिएको तर पूरा गर्न नसकेर भागेको गुनासो राखे । गुनासोको चाङ लम्बिदै थियो ।

नगर प्रमुख कार्की डायरीमा टिपिरहेका थिए । त्यस्तै, नगरका नेता युवराज भट्टराईले स्मार्ट सिटीको अबधारणा सुनसरी ४ मा मात्र नभई समग्र बराहक्षेत्र नगरभरि हुनुपर्ने, पार्टीलाई एकसुत्रमा बाधेर लैजानुपर्ने लगायतका माग राखे । अन्त्यतर्फ कांग्रेस बराहक्षेत्रका नगर सदस्य समेत रहेका युवानेता दिनेश खम्बु स्टेज उक्लिएपछि माहोल झन तातेको देखिन्थ्यो । आकर्षक र रोचक शैलीमा भाषण गरेका खम्बुले आफूहरूले दिएको रचनात्मक सल्लाह मेयरले ग्रहण नगर्ने गरेको गुनासो पोखे । ‘रमेश कार्कीले नेतृत्व गर्दापनि आम नगरबासीको अपेक्षा पूरा नभएपछि धेरै कांग्रेसी कार्यकर्ताहरू बाहिर बोल्न बाध्य भएका हुन् ।’ उनले थपे, ‘आफ्नो पार्टीको मेयर होस् या अरुको पार्टीको होस्, राम्रो कामको प्रशंसा र नराम्रोको आलोचना गरिरहन्छौं ।’ नेता खम्बुले निकै लाभदायक सुझावहरु पनि नगर प्रमुखसमक्ष पेश गरे । उनले नगरले महत्त्वपूर्ण कार्य गर्नुअघी पार्टीसँग सल्लाह गर्नुपर्ने बताए । ‘खोलाको प्लास्टिक, फोहोर मात्र टिप्ने होइन, फोहोर व्यवस्थापनको नीतिगत सुधार गर्नुपर्ने भिजन मेयरमा आवश्यक रहेको छ’, उनले भने । एकवर्ष अगाडिको तथ्य सम्झिदै खम्बुले भने, ‘बराहक्षेत्रमा क्षेत्रगत राजनीति देखिएको छ, किनभने कार्यापालिका सदस्य बनाउने सन्दर्भ सुनसरी ४ लाई मात्र सर्वैसर्व दिएर बराहक्षेत्र नगरले क्षेत्र नम्बर १ प्रति बैमानी गरेकै हो ।’

आलोचनाका स्वरहरु गुञ्जिने क्रम रोकिएकै थिएन । अन्य थुप्रै कार्यकर्ता गुनासो राख्ने मुडमा देखिन्थे । फ्लोरबाट हातहरु उठिरहेका थिए । प्रमुख अतिथि कार्की, प्रदेश सांसदद्वय सदानन्द मण्डल र हाजी इस्रायल मन्सुरी लगायतका नेताहरु ड्यासमा बसेर नियालिरहेका थिए, बोल्ने पालो कुरिरहेका पनि थिए । तर, नगर प्रमुखको काम कार्वाहीकै आलोचना गर्ने कार्यकर्ताहरुले कुरा राख्ने क्रम रोकिएन । समयको मध्यनजर गर्दै नगर सचिव तथा सञ्चालक राईले फ्लोरबाट आइरहेका प्रश्नलाई अंकुश लगाए ।

त्यसपछि प्रश्नको क्रम रोकियो र जवाफका लागि तयार भए, मेयर कार्की । कार्यकर्ता र नेतातहका व्यक्तिहरुबाट उठेका प्रश्नहरूलाई सहर्ष स्विकार गर्दै नगर प्रमुखले माहोल साम्य बनाउने धेरैले अनुमान गरेका थिए । यद्यपि त्यो कमि देखियो । उठेका प्रश्न र आलोचनाको खण्डन गर्दै मेयर कार्कीले आफूहरूको कामबाट नगरबासी खुसी रहेको जिकिर गरे । नगरबासीको हितकै निम्ति दिनको १८ घण्टा खट्ने गरेको उनको तर्क दोहोरियो । हरेकको प्रश्न र गुनासोलाई डायरीमा टिपेर जवाफ दिन पोडियम निस्केका मेयर कार्कीले धेरैजसो प्रश्नलाई बिरोधको रूपमा लिए । धेरैजसो आलोचना खण्डन गरे । आगामी दिनहरुमा समेत आफूहरूबाट नजानेर भूलचुक भए सल्लाह दिन सबैप्रति आग्रह समेत गरे ।

मेयरको जवाफपछि प्रश्नकर्ताको प्रतिप्रश्न थियो, ‘प्रश्न र आलोचनालाई दबाउन खोजिएको होकि गैरजिम्मेवारी प्रदर्शन गरिएको हो ?’